สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5

(อังกฤษ: Royal Thai Army Radio and Television ชื่อย่อ: ททบ.5) เป็นสถานีโทรทัศน์แห่งที่ 2 ของประเทศไทย ออกอากาศตลอด 24 ชั่วโมง ด้วยระบบดิจิตอล โดยมี กองทัพบกไทย ในนาม บริษัท อาร์ทีเอ เอ็นเตอร์เทนเมนท์ จำกัด (มหาชน) (ชื่อเดิม: บริษัท ททบ.5 จำกัด (มหาชน) ) เป็นเจ้าของคลื่นความถี่ พลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก เป็นประธานคณะกรรมการบริหารวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก และ พลโทกิตติทัศน์ บำเหน็จพันธุ์ เป็นผู้อำนวยการสถานี

ก่อนกำเนิด (พ.ศ. 2495-พ.ศ. 2500)
ในราวปี พ.ศ. 2495 กระทรวงกลาโหมได้ออกข้อบังคับ เกี่ยวกับการมอบหมายงานแก่เจ้าหน้าที่ในส่วนกองทัพบก โดยกำหนดให้ กรมการทหารสื่อสาร (สส.) จัดตั้งแผนกกิจการวิทยุโทรทัศน์ ขึ้นตรงต่อกองการกระจายเสียงและโทรทัศน์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 มีการกำหนดอัตรากำลังพลประจำแผนกโทรทัศน์ ในอัตราเฉพาะกิจ สังกัด สส. จำนวน 52 นาย เพื่อปฏิบัติงาน ออกอากาศโทรทัศน์ทางภาคพื้นดิน ผลิต และถ่ายทอดรายการโทรทัศน์

จากนั้นในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น ลงนามในคำสั่งแต่งตั้ง คณะกรรมการดำเนินการวิทยุโทรทัศน์ของกองทัพบก ประกอบด้วย พลเอกไสว ไสวแสนยากร เป็นประธานกรรมการ พันเอกการุณ เก่งระดมยิง เป็นเลขานุการ มีหน้าที่จัดทำ โครงการจัดตั้งสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก พร้อมทั้งวางแผนการอำนวยการ และควบคุมการดำเนินกิจการด้านวิทยุโทรทัศน์ อีกทั้งยังมีอำนาจแต่งตั้ง คณะอนุกรรมการขึ้น เพื่อปฏิบัติงานให้ได้ผลตามที่ราชการทหารมุ่งหมาย ต่อมาในวันที่ 24 มิถุนายน ปีเดียวกัน มีพิธีวางศิลาฤกษ์ อาคารที่ทำการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ในบริเวณกองพลทหารม้า สนามเป้า ถนนพหลโยธิน เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร โดยทำสัญญายืมเงินกับกองทัพบก เพื่อเป็นทุนในการก่อสร้าง และจัดหาอุปกรณ์ จำนวน 10,101,212 บาท

ก่อร่าง (พ.ศ. 2501-พ.ศ. 2510)
วันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2501 สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 7 (ชื่อสากล: HSATV ชื่อย่อ: ททบ.7) เริ่มต้นออกอากาศเป็นครั้งแรก จากอาคารสวนอัมพร โดยใช้ระบบ เอฟซีซี (Federal Communication Committee) 525 เส้น ภาพขาวดำ ช่องสัญญาณที่ 7 ด้วยเครื่องส่งออกอากาศ กำลังส่ง 5 กิโลวัตต์ และทวีกำลังเพิ่มขึ้นอีก 12 เท่า บนสายอากาศสูง 300 ฟุต รวมกำลังส่งออกอากาศทั้งสิ้น 60 กิโลวัตต์ ถือเป็นสถานีโทรทัศน์แห่งที่สองในประเทศไทย ต่อจากสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีช่อง 4

ต่อมา เมื่อก่อสร้างอาคารสถานีฯ เสร็จสมบูรณ์ จึงได้เริ่มออกอากาศอย่างเป็นทางการ ในทุกวันพุธ แล้วจึงเพิ่มวันจันทร์ และวันศุกร์ เป็น 3 วันต่อสัปดาห์ ในระยะถัดมา โดยรายการส่วนมาก เป็นสารคดี และภาพยนตร์ต่างประเทศ จากนั้น ในปี พ.ศ. 2506 เริ่มตั้งสถานีทวนสัญญาณขึ้นเป็นแห่งแรก บนยอดเขาวงพระจันทร์ อำเภอโคกสำโรง จังหวัดลพบุรี โดยใช้เครื่องทรานสเลเตอร์ ในการถ่ายทอดสัญญาณ การฝึกของทหารในยามปกติ ซึ่งใช้ชื่อรายการว่า การฝึกธนะรัชต์ ทั้งนี้ ได้เริ่มการจัดรายการภาคกลางวัน ในปีเดียวกันนี้ด้วย

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2508 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอทุกพระองค์ ทอดพระเนตรกิจการของสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก นอกจากนี้ ได้เริ่มจัดตั้ง สถานีวิทยุกระจายเสียงกองทัพบก เอฟเอ็ม 94.0 เมกกะเฮิร์ทซ์ ในปีเดียวกัน โดยในระยะแรก เป็นการถ่ายทอดเสียงภาษาอังกฤษ จากฟิล์มภาพยนตร์ที่ออกอากาศทาง ททบ.

สร้างรากฐาน (พ.ศ. 2511-พ.ศ. 2520)
เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2511 ททบ.ร่วมกับสถานีโทรทัศน์อีก 3 ช่องในขณะนั้น ก่อตั้ง โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย (ชื่อย่อ: ทรท., ทีวีพูล) เพื่ออำนวยการปฏิบัติงาน ระหว่างสถานีโทรทัศน์ในประเทศไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2515 ตั้งสถานีทวนสัญญาณเพิ่มเติม ที่จังหวัดนครสวรรค์ และจังหวัดนครราชสีมา โดยยกเลิกการใช้เครื่องทราสเลเตอร์ เปลี่ยนมาเป็นระบบไมโครเวฟแทน

จากนั้นในวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2517 ททบ.ปรับปรุงระบบเครื่องส่งโทรทัศน์ จากเดิมที่ใช้ระบบ 525 เส้น ภาพขาวดำ ช่องสัญญาณที่ 7 เป็นระบบ 625 เส้น ในย่านความถี่ วีเอชเอฟ ทางช่องสัญญาณที่ 5 พร้อมกับเปลี่ยนชื่อเป็น สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2517 ททบ.เริ่มออกอากาศด้วยภาพสี ในระบบ PAL (Phase Alternation Line) เป็นครั้งแรก ด้วยการถ่ายทอดสด พิธีถวายสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์ จากลานพระราชวังดุสิต

สู่ยุควิวัฒนาการ (พ.ศ. 2521–พ.ศ. 2530)
ททบ.5 ร่วมกับ สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 เช่าสัญญาณดาวเทียมปาลาป้า (PALAPA) ของอินโดนีเซีย พร้อมกับการตั้งสถานีถ่ายทอดสัญญาณผ่านดาวเทียมเพิ่มขึ้นทั่วประเทศ และเริ่มมีห้องส่งในส่วนภูมิภาค โดยภาคเหนือ ที่จังหวัดเชียงใหม่ ภาคใต้ ที่จังหวัดสงขลา และ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่จังหวัดอุบลราชธานี

ที่มา : สารานุกรมเสรี